Wypełniając obowiązek wynikający z art. 89 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2025 poz. 647 z późn. zm.), Główny Inspektor Ochrony Środowiska wykonał ocenę jakości powietrza za rok 2025 i na jej podstawie dokonał klasyfikacji stref w województwie wielkopolskim.
Ocenie podlegają zanieczyszczenia, dla których w prawie krajowym i w dyrektywach unijnych określono normatywne stężenia w postaci poziomów dopuszczalnych, docelowych lub celów długoterminowych w powietrzu, ze względu na ochronę zdrowia ludzi i ochronę roślin. Wyniki oceny w postaci raportu pt. „Roczna ocena jakości powietrza w województwie wielkopolskim. Raport wojewódzki za rok 2025” zostały przekazane Zarządowi Województwa Wielkopolskiego.
Ocena pod kątem ochrony zdrowia ludzi została wykonana na obszarze 3 stref województwa wielkopolskiego (aglomeracji poznańskiej, miasta Kalisz i strefy wielkopolskiej) odrębnie dla 12 zanieczyszczeń: dwutlenku siarki (SO2), dwutlenku azotu (NO2), tlenku węgla (CO), ozonu (O3), benzenu (C6H6), pyłu zawieszonego PM10, pyłu zawieszonego PM2,5 oraz zanieczyszczeń oznaczanych w pyle zawieszonym PM10: benzo(a)pirenu (B(a)P), arsenu (As), kadmu (Cd), niklu (Ni) i ołowiu (Pb).
Ocena pod kątem ochrony roślin została wykonana dla strefy wielkopolskiej odrębnie dla 3 zanieczyszczeń: dwutlenku siarki (SO2), tlenków azotu (NOX) i ozonu (O3).
W ocenie za rok 2025 w województwie wielkopolskim dotrzymane zostały poziomy dopuszczalne i poziomy docelowe dla 9 zanieczyszczeń klasyfikowanych ze względu na ochronę zdrowia ludzi: dwutlenku siarki, dwutlenku azotu, tlenku węgla, benzenu, ozonu oraz zanieczyszczeń oznaczanych w pyle zawieszonym PM10: arsenu, kadmu, niklu i ołowiu, a także dwóch zanieczyszczeń klasyfikowanych ze względu na ochronę roślin: dwutlenku siarki i tlenków azotu.
W 2025 roku, poziomy dopuszczalne dla pyłów zawieszonych PM10 i PM2,5 oraz poziom docelowy benzo(a)pirenu w pyle zawieszonym PM10, zostały dotrzymane jedynie w dwóch strefach województwa: aglomeracji poznańskiej i mieście Kalisz.
Oceniany 2025 rok, w porównaniu do roku 2024, charakteryzował się nieco wyższymi wartościami stężeń pyłu zawieszonego PM10 i PM2,5.
W strefie wielkopolskiej przekroczone zostało drugie kryterium oceny dla pyłu zawieszonego PM10 - dopuszczalna częstość przekraczania stężeń 24-godzinnych wynosząca 35 dni w roku kalendarzowym. Przekroczenie dobowego poziomu dopuszczalnego dla pyłu zawieszonego PM10 objęło 0,3% powierzchni strefy.
Ocena jakości powietrza wykazała również przekroczenie w 2025 r. poziomu dopuszczalnego pyłu zawieszonego PM2,5 na obszarze strefy wielkopolskiej. Przekroczenie poziomu dopuszczalnego dla pyłu zawieszonego PM2,5 objęło 0,1% powierzchni strefy.
Największym problemem w skali województwa wielkopolskiego są podwyższone stężenia benzo(a)pirenu zawartego w pyle zawieszonym PM10. Podobnie jak w latach poprzednich, wysokie wartości stężeń tego zanieczyszczenia rejestrowano w okresach grzewczych. W roku 2025 poziom docelowy benzo(a)pirenu zawartego w pyle zawieszonym PM10 nie został dotrzymany w strefie wielkopolskiej. Obszary przekroczeń poziomu docelowego benzo(a)pirenu w pyle zawieszonym PM10 objęły głównie miejskie części strefy wielkopolskiej (3,8% powierzchni strefy). Liczba mieszkańców strefy wielkopolskiej zamieszkujących obszar przekroczenia w roku 2025 wyniosła ponad 876 tys.
Główną przyczyną przekroczeń zarówno pyłów zawieszonych PM10 i PM2,5 jak i benzo(a)pirenu zawartego w pyle zawieszonym PM10 są emisje tych zanieczyszczeń pochodzące z indywidualnego ogrzewania budynków w sezonie grzewczym.
We wszystkich strefach województwa wielkopolskiego, podobnie jak w latach wcześniejszych przekroczony został poziom celu długoterminowego ozonu określony pod kątem ochrony zdrowia ludzi, a w strefie wielkopolskiej dodatkowo przekroczony został poziom celu długoterminowego określony w celu ochrony roślin. Przekroczenie poziomu celu długoterminowego ozonu spowodowane było przede wszystkim warunkami meteorologicznymi sprzyjającymi tworzeniu się ozonu w przyziemnej warstwie atmosfery oraz napływem mas powietrza zanieczyszczonych ozonem spoza granic kraju i województwa.
Raport opublikowano w dziale Publikacje.
