Wypełniając obowiązek wynikający z art. 89 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2025 poz. 647 z późn. zm.), Główny Inspektor Ochrony Środowiska wykonał ocenę jakości powietrza za rok 2025 i na jej podstawie dokonał klasyfikacji stref w województwie śląskim.
Ocenie podlegają zanieczyszczenia, dla których w prawie krajowym i w dyrektywach unijnych określono normatywne stężenia w postaci poziomów dopuszczalnych, docelowych lub celów długoterminowych w powietrzu, ze względu na ochronę zdrowia ludzi i ochronę roślin. Wyniki oceny w postaci raportu pt. „Roczna ocena jakości powietrza w województwie śląskim. Raport wojewódzki za rok 2025” zostały przekazane Zarządowi Województwa Śląskiego.
Ocena pod kątem ochrony zdrowia ludzi została wykonana na obszarze 5 stref województwa śląskiego (aglomeracji górnośląskiej, aglomeracji rybnicko-jastrzębskiej, miasta Bielsko-Biała, miasta Częstochowa i strefy śląskiej), odrębnie dla 12 zanieczyszczeń: dwutlenku siarki (SO2), dwutlenku azotu (NO2), tlenku węgla (CO), ozonu (O3), benzenu (C6H6), pyłu zawieszonego PM10, pyłu zawieszonego PM2,5 oraz zanieczyszczeń oznaczanych w pyle zawieszonym PM10: benzo(a)pirenu (B(a)P), arsenu (As), kadmu (Cd), niklu (Ni) i ołowiu (Pb).
Ocena pod kątem ochrony roślin została wykonana dla strefy śląskiej odrębnie dla 3 zanieczyszczeń: dwutlenku siarki (SO2), tlenków azotu (NOX) i ozonu (O3).
W ocenie za rok 2025 w województwie śląskim dotrzymane zostały normy jakości powietrza dla 8 zanieczyszczeń: dwutlenku siarki, dwutlenku azotu, tlenku węgla, benzenu oraz zanieczyszczeń oznaczanych w pyle PM10: arsenu, kadmu, niklu i ołowiu.
Rok 2025 był kolejnym, w którym na wszystkich stanowiskach pomiarowych dotrzymany został średnioroczny poziom dopuszczalny dla pyłu zawieszonego PM10. W strefach: aglomeracja rybnicko-jastrzębska, miasto Częstochowa i strefa śląska przekroczone zostało drugie kryterium oceny dla pyłu zawieszonego PM10 - dopuszczalna częstość przekraczania stężeń 24-godzinnych wynosząca 35 dni w roku kalendarzowym. Przekroczenie dobowego poziomu dopuszczalnego dla pyłu zawieszonego PM10 objęło 28% powierzchni strefy aglomeracja rybnicko-jastrzębska, 13,5% powierzchni strefy miasto Częstochowa i 6,8% powierzchni strefy śląskiej.
Średnioroczny poziom dopuszczalny dla pyłu zawieszonego PM2,5 (faza II) został przekroczony w 3 strefach: miasto Bielsko-Biała, miasto Częstochowa i strefa śląska. Przekroczenie średniorocznego poziomu dopuszczalnego dla pyłu zawieszonego PM2,5 objęło 22,7% powierzchni strefy miasto Bielsko-Biała, 20,2% powierzchni strefy miasto Częstochowa i 2,2% powierzchni strefy śląskiej.
Największym problemem w skali województwa śląskiego, są podwyższone stężenia benzo(a)pirenu zawartego w pyle zawieszonym PM10. W roku 2025 poziom docelowy benzo(a)pirenu zawartego w pyle zawieszonym PM10 nie został dotrzymany we wszystkich 5 strefach. Obszary przekroczeń poziomu docelowego benzo(a)pirenu w pyle zawieszonym PM10 objęły 81,8% powierzchni strefy aglomeracja górnośląska, 91,7% powierzchni strefy aglomeracja rybnicko-jastrzębska, 86,4% powierzchni strefy miasto Bielsko-Biała, 86,4% powierzchni strefy miasto Częstochowa i 46,3% powierzchni strefy śląskiej. Łączna liczba mieszkańców województwa śląskiego zamieszkujących obszar przekroczenia w roku 2025 wyniosła ponad 3 882 tys.
Główną przyczyną przekroczeń zarówno pyłu zawieszonego PM10 jak i benzo(a)pirenu zawartego w pyle zawieszonym PM10 są emisje tych zanieczyszczeń pochodzące z indywidualnego ogrzewania budynków w sezonie grzewczym.
W 2025 roku, podobnie jak w roku 2024 poziom docelowy dla ozonu określony dla kryterium ochrony zdrowia ludzi został przekroczony w strefie aglomeracja górnośląska. Poziom celu długoterminowego, podobnie jak w latach poprzednich, został przekroczony we wszystkich strefach. Dodatkowo, w strefie śląskiej, przekroczony został poziom celu długoterminowego określony w celu ochrony roślin. Przekroczenie poziomu celu długoterminowego i poziomu docelowego ozonu spowodowane było przede wszystkim warunkami meteorologicznymi sprzyjającymi tworzeniu się ozonu w przyziemnej warstwie atmosfery oraz napływem powietrza zanieczyszczonego ozonem spoza granic kraju i województwa.
Raport opublikowano w dziale Publikacje.
