Monitoring tła zanieczyszczenia atmosfery w Polsce ma na celu śledzenie zmian stężeń zanieczyszczeń atmosfery i depozycji substancji trafiających na powierzchnię ziemi, na obszarach oddalonych od bezpośredniego wpływu źródeł emisji. Celem badań jest również wypełnienie jednego ze zobowiązań Polski wynikających z Konwencji w sprawie transgranicznego zanieczyszczania powietrza na dalekie odległości oraz protokołu do tej Konwencji w sprawie finansowania Europejskiego Programu Monitoringu i Ewaluacji (EMEP), związanego z dostarczaniem na poziom europejski informacji o stężeniach i ładunkach wybranych zanieczyszczeń docierających do podłoża.

Raport został przygotowany na podstawie pomiarów prowadzonych na czterech polskich stacjach sieci EMEP w Łebie, Puszczy Boreckiej, Jarczewie i Szymbarku oraz badań prowadzonych na stacji stowarzyszonej z EMEP (stacja Zielonka) w ramach monitoringu realizowanego na potrzeby tej sieci. W przypadku stacji w Łebie, Puszczy Boreckiej i Jarczewie pomiary wykorzystywane były także na potrzeby programu GAW/WMO (Global Atmosphere Watch/ World Meteorological Organization).

Raport zawiera podsumowanie wyników pomiarów zanieczyszczenia atmosfery za 2024 rok i ich porównanie z wynikami z wielolecia 1994 – 2023. Oprócz analiz, dotyczących pomiarów stężeń zanieczyszczeń atmosfery i ładunków substancji, trafiających wraz z opadami na powierzchnię ziemi, znajduje się w nim również analiza wyników z Polski na tle krajów europejskich.

Wyniki badań prowadzonych w latach 1994 – 2024 na stacjach EMEP wykazywały spadek stężeń dwutlenku siarki, jonów siarczanowych i chlorkowych, natomiast stężenia związków azotu wykazywały się zmiennością.

Średnie roczne stężenia ozonu na 3 stacjach EMEP w 2024 roku były niższe niż w okresie wieloletnim 1996 – 2023: o 11,5% - w Łebie, o 5,8% - w Jarczewie i o 2% na stacji Puszcza Borecka. Stężenie ozonu w Szymbarku w 2024 roku było o 1,9% wyższe niż średnie stężenie z lat 2008-2023.

W latach 1994 – 2024 zachowana była tendencja wzrostowa wartości pH opadów atmosferycznych w nizinnych rejonach badań, świadcząca o zmniejszeniu kwasowości opadów. Zaobserwowano również zmniejszenie stężeń, jak i ładunków jonów siarczanowych i azotanowych w opadach. W przypadku kationów metali: sodu, magnezu, potasu i wapnia widoczna jest duża rozpiętość, zarówno w zakresie stężeń jak i ładunków.

Zachęcamy do zapoznania się z publikacją.