W okresie letnim spędzamy więcej czasu na świeżym powietrzu, a tym samym jesteśmy bardziej narażeni na działanie promieniowania ultrafioletowego. Słońce wpływa pozytywnie na nasze zdrowie i nastrój, jednak brak odpowiedniej ochrony może prowadzić do oparzeń skóry i innych niekorzystnych skutków zdrowotnych.

Aby uniknąć bolesnych konsekwencji, kluczem jest umiar: unikanie słońca w południe, stosowanie kremów z wysokimi filtrami (SPF) oraz dostosowanie czasu przebywania na słońcu do szerokości geograficznej.

W Polsce maksymalne wartości indeksu UV (czyli wskaźnika określającego natężenie promieniowania ultrafioletowego) sięgają 8, a w górach – nawet 9. Na południu Europy i w krajach leżących bliżej równika (np. w krajach arabskich) wartości indeksu UV często osiągają, a nawet przekraczają wartość 11. Wystarczy zaledwie 5–10 minut na słońcu w koło południa, aby nabawić się bolesnych oparzeń słonecznych.

W porównaniu z krajami południowymi w Polsce promieniowanie UV-B jest zazwyczaj mniej intensywne, między innymi dzięki grubszej warstwie ozonu w stratosferze i niższej wysokości Słońca. Z tego powodu czas ekspozycji prowadzącej do oparzenia skóry jest nieco dłuższy – od około 15 minut - w rejonach górskich do 20 minut - na nizinach.

Zasady bezpiecznego opalania:

•           Unikaj słońca w południe: Ogranicz przebywanie na zewnątrz w porze największego promieniowania UV - w godzinach lokalnego południa  i w    godzinach okołopołudniowych.
•           Filtry to podstawa: W Polsce używaj kremów z filtrami z SPF powyżej 30 (nakładaj je nawet w cieniu!). W krajach południowych stosuj kremy z filtrem co najmniej SPF 50.
•           Chroń głowę i oczy: Przy bardzo wysokim indeksie UV (powyżej 10) czapka lub kapelusz oraz okulary przeciwsłoneczne są absolutną koniecznością.

W ramach Państwowego Monitoringu Środowiska prowadzone są pomiary natężenia promieniowania UV-B na stacjach w Zakopanem i Belsku, a także pomiary stanu warstwy ozonowej, która odgrywa kluczową rolę w pochłanianiu promieniowania ultrafioletowego docierającego do powierzchni Ziemi. Informacje o wynikach prowadzonych pomiarów dostępna są na portalu GIOŚ pod adresem: https://www.gov.pl/web/gios/badania-stanu-warstwy-ozonowej-nad-polska-oraz-pomiary-natezenia-promieniowania-uv.

Aby uzyskać bieżące informacje o prognozach promieniowania UV dla Polski oraz o zasadach bezpiecznego korzystania ze słońca, warto odwiedzić strony internetowe Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowego Instytutu Badawczego, Instytutu Geofizyki Polskiej Akademii Nauk i Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego.

Prognozy indeksu UV dla Europy i całego świata można znaleźć na stronie Serwisu Monitoringu Atmosfery Copernicus (CAMS).

Prognozowany index UV dla Europy przy bezchmurnym niebie w dniu 16 lipca 2026 r. na godz. 12:00 UTC  (źródło: Copernicus Atmosphere Monitoring Service) 

Informację przygotowano we współpracy z Instytutem Geofizyki Polskiej Akademii Nauk i Instytutem Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowym Instytutem Badawczym.