Wypełniając obowiązek wynikający z art. 89 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2025 poz. 647 z późn. zm.), Główny Inspektor Ochrony Środowiska wykonał ocenę jakości powietrza za rok 2025 i na jej podstawie dokonał klasyfikacji stref w województwie podkarpackim.
Ocenie podlegają zanieczyszczenia, dla których w prawie krajowym i w dyrektywach unijnych określono normatywne stężenia w postaci poziomów dopuszczalnych, docelowych lub celów długoterminowych w powietrzu, ze względu na ochronę zdrowia ludzi i ochronę roślin. Wyniki oceny w postaci raportu pt. „Roczna ocena jakości powietrza w województwie podkarpackim. Raport wojewódzki za rok 2025” zostały przekazane Zarządowi Województwa Podkarpackiego.
Ocena pod kątem ochrony zdrowia ludzi została wykonana na obszarze 2 stref województwa podkarpackiego (miasta Rzeszów i strefy podkarpackiej) odrębnie dla 12 zanieczyszczeń: dwutlenku siarki (SO2), dwutlenku azotu (NO2), tlenku węgla (CO), ozonu (O3), benzenu (C6H6), pyłu zawieszonego PM10, pyłu zawieszonego PM2,5 oraz zanieczyszczeń oznaczanych w pyle zawieszonym PM10: benzo(a)pirenu (B(a)P), arsenu (As), kadmu (Cd), niklu (Ni) i ołowiu (Pb).
Ocena pod kątem ochrony roślin została wykonana dla strefy podkarpackiej odrębnie dla 3 zanieczyszczeń: dwutlenku siarki (SO2), tlenków azotu (NOX) i ozonu (O3).
W ocenie za rok 2025 w województwie podkarpackim dotrzymane zostały poziomy dopuszczalne i poziomy docelowe dla 11 ocenianych zanieczyszczeń: dwutlenku siarki, dwutlenku azotu, tlenku węgla, benzenu, ozonu, pyłu zawieszonego PM10, pyłu zawieszonego PM2,5 oraz zanieczyszczeń oznaczanych w pyle PM10: arsenu, kadmu, niklu i ołowiu.
Rok 2025 był kolejnym, w którym na wszystkich stanowiskach pomiarowych dotrzymany został zarówno średnioroczny i średniodobowy poziom dopuszczalny dla pyłu zawieszonego PM10 oraz średnioroczny poziom dopuszczalny dla pyłu zawieszonego PM2,5.
Największym problemem w skali województwa podkarpackiego, są podwyższone stężenia benzo(a)pirenu zawartego w pyle zawieszonym PM10. Podobnie jak w latach poprzednich, wysokie wartości stężeń tego zanieczyszczenia rejestrowano w okresach grzewczych. W roku 2025 poziom docelowy benzo(a)pirenu zawartego w pyle zawieszonym PM10 nie został dotrzymany w strefie podkarpackiej. Obszary przekroczeń poziomu docelowego benzo(a)pirenu w pyle zawieszonym PM10 objęły głównie miejskie i podmiejskie części strefy podkarpackiej (7,2% powierzchni strefy). Łączna liczba mieszkańców województwa podkarpackiego zamieszkujących obszary przekroczeń w roku 2025 wyniosła ponad 696 tys.
Główną przyczyną przekroczeń benzo(a)pirenu zawartego w pyle zawieszonym PM10 są emisje tego zanieczyszczenia pochodzące z indywidualnego ogrzewania budynków w sezonie grzewczym.
W obu strefach województwa podkarpackiego, podobnie jak w latach wcześniejszych przekroczony został poziom celu długoterminowego ozonu określony pod kątem ochrony zdrowia ludzi, a w strefie podkarpackiej dodatkowo przekroczony został poziom celu długoterminowego określony w celu ochrony roślin. Przekroczenie poziomu celu długoterminowego ozonu spowodowane było przede wszystkim warunkami meteorologicznymi sprzyjającymi tworzeniu się ozonu w przyziemnej warstwie atmosfery oraz napływem mas powietrza zanieczyszczonych ozonem spoza granic kraju i województwa.
Raport dostepny jest w dziele Publikacje.
